کوثر گرافیک

۲۳ مرداد، زادروز هادی شفائیه؛ پدری برای عکاسی نوین ایران

۲۴ مرداد ۱۳۹۶

استاد دکتر هادی شفائیه روز ۲۳ مرداد ماه سال ۱۳۰۲ خورشیدی در تبریز به دنیا آمد. دوره ابتدایی و دبیرستان را در تبریز گذراند و در ۱۸ سالگی روانه تهران شد.

رسیدن به تهران برابر با سوم شهریور ۱۳۲۰ و اشغال ایران توسط نیروهای متفقین بود، استاد در سال ۱۳۲۲ خورشیدی برای ادامه تحصیلات راهی ترکیه شد و در استانبول درس داروسازی خواند.

سابقه عکاسی – در سال ۱۳۱۲ اولین عکس را گرفت، شیشه‌اش را ظاهر و عکس‌‌اش را چاپ کرد – در سال ۱۳۳۰ برای اولین بار در یک مسابقه عکاسی شرکت کرد. این مسابقه را انجمن فرهنگی ایران و فرانسه ترتیب داده بود. وی تنها یک عکس داد که برنده اول مسابقه شد. بعد از این نمایشگاه، اولین “انجمن ملی عکاسی ایران” را تشکیل داد که بیش از دو سال دوام نیاورد .

در سال ۱۳۳۳ جامعه لیسانسیه‌های دانشسرای عالی یک مسابقه عکاسی ترتیب داد که هادی شفائیه جایزه اول رشته “پرتره” و جایزه اول رشته “طبیعت بی‌جان” را گرفت ، در فروردین ۱۳۳۴ با افتتاح Studio Hadi رسما و بطور حرفه‌ای عکاسی را شروع کرد، و در تابستان همان سال اولین کلاس عکاسی ایران را به‌راه انداخت .

در سال ۱۳۳۴در حالیکه با انتخاب ۱۵۰ قطعه از عکس‌ها در صدد تشکیل نمایشگاه عکس بود، باستان‌شناس مشهور فرانسوی “رومن گیرشمن” (مدیر انیستیتوی باستان‌شناسی فرانسوی‌ها در ایران) یکی از عکس‌های ۵۰ در ۶۰ سانتی‌متر را استاد را با خود به پاریس برد و در بازگشت از مدیر بخش شرق‌شناسی موزه لوور (آقای آمیه) دعوتی برای تشکیل نمایشگاه عکس‌های استاد در موزه لوور آورد، اما متاسفانه هنگامی که عکس‌ها برای ارائه آماده شد به علت عدم پشتیبانی مالی دولت فرانسه، تشکیل این نمایشگاه لغو گردید ولی همین آثار در نمایشگاه‌های متعددی با نام “رد پای اعصار” به نمایش در آمد و مورد توجه قرار گرفت از جمله:

کاخ ابیض (تهران) – بنابه دعوت “پروفسور توچی (باستان‌شناس ایتالیایی) در رم – موزه‌ تاریخ هنرهای معاصر ژنو و سپس به دعوت سفیر ایران در سوئیس، نمایشگاه در برن و زوریخ تکرار شد.

پس از بازگشت به ایران، در دانشگاه هنرهای زیبا و باشگاه عکاسی آبادان نیز به نمایش درآمد.

در ۱۳۴۴ استودیو هادی را در تهران گشود. از ۱۳۴۲ به مدت یازده سال برای مجله «هنر و مردم» مطلب عکاسی نوشت. به همت وی در ۱۳۶۲ اولین دوره کارشناسی عکاسی در ایران بازگشایی شد.

از همان سال‌ها ابتدا یک فصل در تلویزیون تجاری و یک سال در تلویزیون دولتی برنامه تدریس عکاسی اجرا کرد و در پایان آن دوره از طرف دانشگاه هنرهای زیبا برای تشکیل کلاس‌های عکاسی دعوت گردید که رفته‌رفته دانشگاه‌های دیگر نیز به این فکر افتادند.

سال۱۳۵۱ برای تهیه برنامه برای کلاس‌های حرفه‌ای هنری از طرف وزارت آموزش و پروش دعوت شد و کتابی نوشت که همان سال چاپ و منتشر شد.

در سال تحصیلی ۵۸-۵۹ با وجود اینکه دانشگاه‌ها تعطیل شد، اما تدریس استاد دچار وقفه نگردید، سال ۱۳۶۰ بالاخره تلاش‌های ۲۵ ساله ایشان به نتیجه رسید و از طرف وزارت علوم و آموزش عالی از ایشان خواسته شد که برای دوره چهار ساله لیسانس عکاسی برنامه درسی بنویسند. از سال ۱۳۶۲ در دانشگاه تهران (دانشکده‌ی هنرهای زیبا) و مجتمع دانشگاهی هنر این دوره شروع شده و به اجرا درآمده است. تا سال ۱۳۶۶ در هر دو دانشگاه مدیریت دروس و بخش عملیاتی تدریس را بر عهده داشتند.

در سال‌های ۶۰ از دانشکده صدا و سیمای ایران (تلویزیون)، دانشگاه صنعتی و دانشگاه الزهرا نیز تدریس عکاسی را از استاد شفائیه خواستند و ایشان پذیرفتند، دیگر برای رسیدگی به “استودیو هادی” وقت آزاد باقی نماند و عملا به حال تعطیل درآمد.

سی‌ام اردیبهشت سال ۱۳۶۷ به اتفاق همسرشان ایران را ترک و به ایالت دابلین ( اوهایو ) در ایالات متحده که هر دو پسرشان ساکن آنجا بودند، رفتند.